Η Άνοια αποτελεί ένα σύνδρομο που οφείλεται σε νόσημα του εγκεφάλου, συνήθως χρόνιας ή εξελικτικής φύσης, στο οποίο υπάρχει διαταραχή πολλαπλών ανώτερων φλοιωδών λειτουργιών, συμπεριλαμβανομένων της μνήμης, της σκέψης, του προσανατολισμού, της νόησης, του μαθηματικού λογισμού, της ικανότητας για μάθηση, της γλώσσας και της κρίσης. Η άνοια περιορίζει προοδευτικά τις καθημερινές δραστηριότητες της ζωής του ασθενούς, κάνοντάς τον να εξαρτάται από έναν φροντιστή. Έτσι, η άνοια είναι η κύρια αιτία αναπηρίας και εξάρτησης μεταξύ των ηλικιωμένων. Η συχνότητα εμφάνισης της άνοιας είναι στο 1-2% του ηλικιακού εύρους 60-65.
Τύποι Άνοιας:
- Νόσος του Alzheimer
- Αγγειακή άνοια,
- Άνοια με σωμάτια Lewy
- Μετωποκροταφική άνοια.
Το Αλτσχάιμερ είναι ο πιο συχνός τύπος άνοιας και αντιπροσωπεύει το 50-60% όλων των περιπτώσεων. Κλινικό χαρακτηριστικό της Alzheimer είναι η συνεχής μείωση της γνωστικής ικανότητας καθώς και της λειτουργικότητας κατά τη πορεία της νόσου.
Παράγοντες Κινδύνου:
- Ηλικία
- Κατάθλιψη
- Κοινωνική απομόνωση
- Χαμηλό επίπεδο μόρφωσης
- Γνωστική απάθεια
Συμπτώματα:
- Έκπτωση στη γνωστική λειτουργία
- Δυσκολίες στη μνήμη
- Δυσκολίες οπτικοχωρικού προσανατολισμού
- Συμπεριφρορικές αλλαγές
- Ψυχωτικά συμπτώματα όπως κατάθλιψη, αγχώδης διαταραχή
- Διαταραχές ύπνου
- Δυσκολία στην συγκέντρωση και εστίαση προσοχής
- Φτωχή συλλογιστική και κρίση
- Διαταραχές στον ύπνο
- Δυσκολία αναγνώρισης οικείων χώρων και ατόμων
- Αποπροσανατολισμός ως προς τον χώρο και τον χρόνο
Η άνοια επιδρά σε πολλά συστήματα στον οργανισμό με αποτέλεσμα να επηρεάζονται πολλές οργανικές λειτουργίες και να προκαλούνται συννοσυρά προβλήματα. Μειώνεται κατά πολύ η προσωπική φροντίδα των ατόμων άρα και η προσωπική υγιεινή που μπορεί να προκαλέσει άλλα προβλήματα.
Ο Εργοθεραπευτής αξιολογεί τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το άτομο στη καθημερινότητα του και διαμορφώνει ένα στοχευμένο εργοθεραπευτικό πρόγραμμα με απώτερο σκοπό την αντιμετώπιση δυσκολιών στην λειτουργικότητα του ατόμου. Η εργοθεραπευτική παρέμβαση περιλαμβάνει την εκπαίδευση του φροντιστή για το πώς να αντισταθμίσει τη γνωστική έκπτωση των ασθενών, πώς να βελτιώσει το βάρος της φροντίδας και πώς να ενισχύσει τις συμπεριφορές αντιμετώπισης για τη διαχείριση της εξάρτησης. Επίσης οι φροντιστές εκπαιδεύονται στο να δημιουργούν και να χρησιμοποιούν προσαρμοσμένες δραστηριότητες στην καθημερινή φροντίδα. Επιπλέον ο Εργοθεραπευτής εστιάζει στην επίλυση γνωστικών και κινητικών δυσκολιών μέσα από δραστηριότητες οι οποίες ενισχύουν τους τομείς αυτούς. Οι δραστηριότητες, διαμορφώνονται και σχεδιάζονται για να ταιριάξουν με τις υπάρχουσες ικανότητες και να μεγιστοποιήσουν τις ευκαιρίες για συμμετοχή και εμπλοκή.