Η Αμυοτροφική Πλευρική Σκλήρυνση, Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS) ή διαφορετικά, Νόσος του Κινητικού Νευρώνα, συγκαταλέγεται στις παθήσεις Κινητικού Νευρώνα, με την παρούσα να αποτελεί μη αναστρέψιμη, νευροεκφυλιστική πάθηση, που επηρεάζει τον ανώτερο και κατώτερο κινητικό νευρώνα. Εκδηλώνεται με ποικίλα κλινικά συμπτώματα και προκαλεί δυσλειτουργίες στην καθημερινή ζωή των ατόμων, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η λειτουργικότητα τους.
Κατηγοριοποιείται σε 2 ομάδες, την σποραδική και την οικογενειακή. Υπολογίζεται ότι το 5%-10% των ασθενών με ALS, έχουν οικογενειακή μορφή της νόσου, δηλαδή υπάρχει ιστορικό, με τουλάχιστον δύο συγγενείς πρώτου ή δευτέρου βαθμού με ALS. Σε αντίθετη περίπτωση, αν δεν εντοπιστεί προηγούμενο ιστορικό στην οικογένεια, τότε η διάγνωση θεωρείται σποραδική, με αυτό να καλύπτει το 90%- 95% των περιπτώσεων.
Αν και η ακριβής παθογένεια της ALS παραμένει ασαφής, περιβαλλοντικοί και γενετικοί παράγοντες, συμβάλουν καθοριστικά στην παθογένεια της.
- Οικογενειακό ιστορικό και γενετικές μεταλλάξεις
- Έκθεση σε βαρέα μέταλλα
- Κάπνισμα
- Έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία
- Έκθεση σε φυτοφάρμακα
- Έκθεση σε προηγούμενη ιογενή λοίμωξη
Η ασθένεια, έχει πολυδιάστατο αντίκτυπο στη ζωή των ατόμων και τα συμπτώματα της συνεπάγεται πως επιφέρουν σημαντική απώλεια αυτονομίας, που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την απόδοση σε έργα.
Συμπτώματα
- Αδυναμία και ατροφία μυϊκών ομάδων
- Μυϊκές κράμπες
- Διαταραχές κατάποσης
- Διαταραχές στην ομιλία και στην επικοινωνία
- Εύκολη κόπωση
Τα άτομα με ALS, έρχονται αντιμέτωπα με πολλαπλές δυσκολίες βάση της συμπτωματολογίας. Η αδυναμία των άνω και κάτω άκρων, οδηγεί σταδιακά σε δυσλειτουργία στην ανεξάρτητη κινητικότητα των ατόμων, καθώς επίσης επηρεάζει και την εκτέλεση δραστηριοτήτων καθημερινής ζωής. Αξίζει να σημειωθεί ότι, η αδυναμία των αναπνευστικών μυών, επιδεινώνει την ορθή αναπνευστική ροή και ως εκ τούτου εκδηλώνεται ως δύσπνοια και ως πονοκέφαλοι, επιβαρύνοντας το άτομο να καταβάλει περισσότερη προσπάθεια επιφέροντας του παρατεταμένη κόπωση. Η προοδευτική δυσφαγία, οδηγεί σε ανεπαρκή πρόσληψη τροφής και αδυναμίας του ίδιου του οργανισμού, λόγω απουσίας απαραίτητων θρεπτικών ουσιών. Επιπλέον, η ίδια η πάθηση διαταράσσει την ομαλή λειτουργία του μεταβολισμού, προκαλώντας τις πλείστες φορές απώλεια βάρους. Η δυσκολία στην επικοινωνία γίνεται εμφανή, καθώς η δυσαρθρία εμποδίζει την αποτελεσματική λεκτική επικοινωνία.
Η εμπλοκή του Εργοθεραπευτή στα άτομα με ALS, χαρακτηρίζεται αναγκαία, καθώς οι υπηρεσίες του ωφελούν τόσο τα ίδια τα άτομα, όσο και τους φροντιστές τους, εμπλέκοντας τους σε θεραπείες που συμβάλει σημαντικά η Εργοθεραπεία, αναπτύσσοντας έτσι πελατοκεντρικές και βασισμένες σε έργα παρεμβάσεις, που περιλαμβάνουν όλους τους τομείς έργου όπως είναι: Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής (ΔΚΖ), Σύνθετες Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής (ΣΔΚΖ), ανάπαυση/ύπνος εκπαίδευση, εργασία, παιχνίδι, ελεύθερος χρόνος, κοινωνική συμμετοχή και διαχείριση υγείας. Επίσης, σημαντική είναι η συμβολή του όπου κρίνεται απαραίτητο, για αξιολόγηση αναγκών για ειδικό εξοπλισμό, τροποποιήσεις περιβάλλοντος, εκπαίδευση σε τεχνικές εξοικονόμησης ενέργειας, καθώς επίσης και εκπαίδευση φροντιστών για να μπορούν να υποστηρίζουν τις ανάγκες του ατόμου για παροχή μιας καλής ποιότητα ζωής.